Ülkemizde fotoğraf yarışmaları, ne yazık ki sanatsal bir keşif alanından çok, belirli görsel şablonların tekrarlandığı birer "onay mekanizmasına" dönüştü. Kabul edelim; bugün herhangi bir yarışma sonucuna baktığınızda birbirinin kopyası sahneler görürsünüz. Benzer ışık hileleri, aynı kompozisyon matematiği ve artık klişeleşmiş konular... Fotoğrafçı artık hayatın peşinde koşan bir avcı değil, ödül getiren formülün memuru haline gelmiş durumda.
Bu "fabrikasyon" estetiğin en acıklı tarafı ise kurgunun gerçekliği öldürmesidir. Tarlada çalışıyormuş gibi poz verdirilen ama parmaklarındaki ojeleri gizlenememiş modeller, o coğrafyanın dokusuna ait olmayan yapay kıyafetler ve her köşesi "ayarlanmış" sahneler... Gerçeği eğip bükmek, fotoğrafın en temel gücünü; yani tanıklık etme özelliğini yok saymaktır. Siz bu kaydı mizanpajla, aşırı müdahaleyle ve plastik duygularla bozduğunuzda geriye dürüst bir kare değil, sadece iyi bir grafik uygulaması kalıyor.
“Sanat olmasına gerek yoktur fotoğrafın. Fotoğraf tarih olayıdır. Tarihi zaptediyorsun. Bir makina ile tarihi durduruyorsun.”
Cartier-Bresson'un o meşhur "karar anı" ilkesi, yerini "kurgu anına" bıraktı. Hayatın kendi doğal akışında saklı olan o mucizevi anları yakalamak yerine, sahneyi manipüle ederek mükemmelliği inşa etmeye çalışıyoruz. Oysa fotoğrafın gücü, o sahteliği aşan dürüstlüğündedir. Bir köylünün nasırlı elini çekmek yerine, ona nasır taklidi yaptırdığınızda izleyicinin ruhuna dokunamazsınız. Ara Güler'in dediği gibi, fotoğraf bir tarih olayıdır ve tarih kurguyla değil, gerçekle yazılır.
Artık bu madalya sevdasını bir kenara bırakıp hakikate dönmenin vakti geldi. Benim için bir fotoğrafın değeri, jürinin altına attığı imzayla değil, hayatın o doğal ve kusurlu akışını ne kadar dürüstçe mühürlediğiyle ölçülür vesselam.